شهر گريزي و تغييرات كاركردي در نواحي روستايي شمال تهران

عنوان (انگلیسی):
نشریه: پژوهش هاي جغرافيايي
شماره: پژوهش هاي جغرافيايي (دوره: ۳۹، شماره: ۷)
نویسنده: محمد رضا رضواني
کلیدواژه‌ها : Counter ، urbanization, Urban ، شهر گريزي روابط روستايي ، شهري، تغييرات كاركردي، استان تهران ، rural relation, Functional changes, Tehran Province

کلیدواژه‌ها (انگلیسی): Counter , urbanization, Urban , شهر گريزي روابط روستايي , شهري، تغييرات كاركردي، استان تهران , rural relation, Functional changes, Tehran Province

 

چکیده:

نواحي روستايي اطراف شهر تهران و از جمله ناحيه رودبار قصران به دليل شرايط خاص اكولوژيكي عرصه اي تكميلي براي كلانشهر تهران محسوب مي شوند. به همين دليل روابط شهر و روستا در اين نواحي متحول شده وبا بروز پديده شهر گريزي موقت و دائمي، تغييرات عملكردي گسترده اي در چند دهه گذشته در روستاها بوجود آمده است.هدف اين مقاله بررسي تغييرات كاركردي ناحيه رودبار قصران در طي سالهاي 1345-1382 است.در اين راستا با استفاده از داده هاي ثانويه و انجام مطالعات ميداني و از جمله تكميل پرسشنامه تغييرات اقتصادي - اجتماعي ناحيه بررسي گرديد. نتايج مطالعات نشان مي دهد كاركردهاي جديد گردشگري، سكونتي و صنعتي در اين ناحيه بوجود آمده و در مقابل كاركردهاي سنتي ناحيه در زمينه كشاورزي و دامداري تضعيف گرديده است.متاسفانه اين تغييرات بر اساس طرح و برنامه و مديريت موثر نبوده و به همين دليل آثار و پيامدهاي نامطلوبي ببار آورده است. با توجه به شرايط خاص اكولوژيكي در اين ناحيه و اهميت حياتي آن براي كلانشهر تهران، برنامه ريزي و مديريت موثر و كارآمد فعاليتهاي اقتصادي و اجتماعي به ويژه گردشگزي خانه هاي دوم ضروري بوده و مي تواند نقش موثري در توسعه پايدار ناحيه از جمله در زمينه گردشگري داشته باشد.
كليد واژه ها: شهر گريزي روابط روستايي - شهري، تغييرات كاركردي، استان تهران

چکیده (انگلیسی):

Having desirable ecological conditions, the rural area of Rudbar Ghasran located in the northern part of Tehran is acted as a complementary area for this metropolitan. It has undergone radical changes in the past few decades due to counter-urbanization and prevailing urban-rural relations. This paper present functional change occurred during 1967 -2004 in this area. To do so, secondary data, field studies and questionnaires were conducted to investigate the socio-economic changes. The results indicate that new functions such as tourism and industrial activities have been developed in this area while the traditional functions of the area such as farming and cattle breeding have faded away. Unfortunately, these changes have not been based on any preplanned programs and management. This in turn has led to adverse environmental and socio-economic consequences. Considering the ecological significance of this area regarding Tehran metropolitan, implication of proper management of the socio-economic activities and preplanned programs especially in the area of second homes is of prominent importance. This in turn, may lead to a sustainable tourism per say.
Keywords: Counter-urbanization, Urban - rural relation, Functional changes, Tehran Province

دریافت فایل PDF به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

ضرورت توسعه روستايي و نقش آن در توسعه ملي

شناخت دقيق مسايل مربوط به روستاههاي ايران از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. زيرا ريشه تمامي مشكلات و مسائل عقب ماندگي مثل فقر گسترده، نابرابري در حال رشد، رشد سريع جمعيت و بيكاري فزاينده، در مناطق روستايي قرار دارد( تودارو، 1364، 255).

يکي از اهداف کلان توسعه در اغلب کشورها و از جمله کشور ما، کاهش بيکاري و توسعه فعاليت هاي شغلي است. توسعه و عمران روستايي در چند دهه اخير همواره يکي از دغدغه¬هاي اصلي توسعه در ايران و اکثر کشورهاي در حال توسعه بوده است.

در بسياري از کشورها، توسعه روستائي به مثابه راهبردي با اهميت براي تامين نيازهاي اساسي و توزيع بهينه منافع ناشي از توسعه ملي تلقي شده و بدين منظور نيز با شيوه هاي متعدد، الگوهاي متنوعي براي توسعه روستايي تجربه شده که عمدتا دستاوردهاي مطلوبي نداشته و هنوز نيز سهم جوامع روستايي جهان سوم از توسعه و پيشرفت بسيار اندک است و اکثر فقراي اين کشورها يا در روستاها بسر مي برند و يا شهرنشيناني عمدتا حاشيه نشين با منشاء روستايي بوده اند. 

ادامه نوشته

نبکا

تهيه كننده

صديقه محسني

کارشناس ارشد ژئومورفولوژی

sedigheh_kavir@yahoo.com

  

    نبکا عارضه‌ای حاصل از تعامل فرسایش بادی، خیسی منطقه و پوشش گیاهی است بدین صورت که وجود گیاه در مسیر حمل و ترانزیت فرسایش بادی مانع ایجاد مي كند، باعث مي شود در پاي گياه ماسه ها تجمع كنند و به مرور زمان تله اي از ماسه با تاجي از پوشش گياهي ايجاد مي گردد كه  به آن نبکا یا تلهٔ گیاهی گفته می‌شود.نبکاها عموما در سطح همواری می‌رویند که میزان ماسه آن متوسط و سطح آب زیر زمینی آن بالا و یا رطوبت کافی برای رشد گیاه در آن فراهم باشد. عناصر تشکیل دهنده نبکا شامل ماسه لای، رس و سیلت است.


ادامه نوشته

نوروز